Taal in organisaties is zelden neutraal. Woorden doen iets. Ze openen. Ze vernauwen. Ze geven ruimte. Of ze zetten mensen vast. Dat wordt vaak onderschat. Alsof taal alleen een verpakking is van wat we bedoelen. Alsof de inhoud belangrijk is en de formulering bijzaak.
Maar zo werkt het niet.
Noem je iets een kans, een verplichting, een opdracht, een verwachting of een verantwoordelijkheid? Vraag je iemand om mee te denken, of deel je eigenlijk al mee wat de uitkomst moet zijn? Noem je twijfel lastig, of zie je dat iemand misschien iets probeert te beschermen? Noem je weerstand een probleem, of onderzoek je eerst wat die weerstand vertelt?
In al die woorden zit sturing. Gedrag. Positie. Macht. Daarom luisteren wij precies naar taal. Niet om moeilijk te doen. Maar omdat woorden vaak verraden wat een organisatie normaal is gaan vinden.
Waar tegenspraak onveilig wordt, verandert vaak eerst de taal.
Soms opent één formulering een gesprek. Soms sluit één zin het gesprek al voordat iemand dat doorheeft.
- “Daar is nu geen ruimte voor.”
- “Dat moeten we gewoon even accepteren.”
- “We nemen jullie mee.”
- “Er moet draagvlak komen.”
- “Laten we het professioneel houden.”
Het lijken gewone zinnen. Maar ze doen wel iets.
Ze kunnen maken dat iemand zich serieus genomen voelt. Of precies het tegenovergestelde. Ze kunnen uitnodigen tot gesprek. Of laten voelen dat het gesprek eigenlijk al voorbij is. Daarom kijken wij naar scharniertaal: woorden en zinnen die samenwerking, leiderschap en verandering openen of juist stilleggen.
Scherpere vraag
Welke woorden gebruiken jullie vaak zonder nog te horen wat ze doen?
Soms verandert een gesprek niet door meer inhoud, maar door preciezere taal.
Lees meer in de Reeks Scharniertaal